Çiçek Bitkileri Seçimi ve Bakımı

Çiçekler bir bahçenin en görünür kısmıdır; toprağın altında olup biteni görmezsiniz ama açan bir gülü ya da sardunya saksısını fark etmemek zordur. Yine de çiçek yetiştirmek şans işi değil. Doğru türü doğru yere koyduğunuzda bakım işi kendiliğinden hafifler, yanlış seçim yaptığınızda ise her hafta uğraşmanıza rağmen bitki sürekli küser. Aşağıda ev bahçesinde çiçek yetiştirme sürecini seçimden mevsim sonu bakımına kadar sırayla ele alıyoruz.

Adım Adım: Çiçek Seçimi ve Bakımı

1. Alanınızın ışığını ölçün.

   Her şeyden önce bahçenizin ya da balkonunuzun günde kaç saat doğrudan güneş aldığını izleyin. Bir günü sabahtan akşama gözlemlemek yeterlidir. 6 saat ve üzeri doğrudan güneş alan yerler "tam güneş", 3-5 saat alan yerler "yarı gölge", neredeyse hiç direkt ışık girmeyen köşeler ise "gölge" sayılır. Işık, hava ve su koşullarını anlamaya ayırdığımız bölümde bu ölçümü nasıl yapacağınızı daha ayrıntılı bulabilirsiniz. Bu tek bilgi, çiçek seçiminin yarısını halleder.

2. Ömür süresine göre karar verin.

   Çiçekler kabaca üç gruba ayrılır. Tek yıllıklar (petunya, kadife çiçeği, aslanağzı) bir mevsim boyunca bol çiçek verir ve sonra tükenir; hızlı renk isteyene uygundur. Çok yıllıklar (lavanta, ekinezya, şakayık) ilk yıl yavaş gelişir ama yıllarca aynı yerden geri döner. Soğanlılar (lale, nergis, sümbül) sonbaharda dikilir, ilkbaharda açar. En dengeli bahçe, üçünü bir arada kullanır: soğanlılar mevsimi açar, çok yıllıklar iskeleti kurar, tek yıllıklar boşlukları doldurur.

3. Toprağı çiçeğe göre hazırlayın.

   Çoğu çiçek, suyu tutan ama göllendirmeyen gevşek toprağı sever. Dikimden önce üst 20-25 cm'i havalandırın, iyi yanmış kompost veya organik gübre karıştırın. Evde kompost yapımı alışkanlığı kazandıysanız bu iş neredeyse bedavaya gelir. Lavanta, kekik gibi Akdeniz kökenli türler ise zengin toprağı sevmez; onlara kum oranı yüksek, drenajı iyi bir karışım hazırlamak daha doğrudur. Toprak seçimi ve hazırlanması konusundaki yaklaşımı buraya da uygulayabilirsiniz.

4. Dikim zamanını ve aralığını kaçırmayın.

   Tek yıllık fideler son don riski geçtikten sonra, soğanlılar sonbaharda toprak soğumaya başlarken dikilir. Fideleri saksıdaki toprak seviyesiyle aynı derinlikte yerleştirin, gövdeyi toprağa gömmeyin. Etiketinde yazan aralığa uyun: sıkışık dikilen çiçeklerde hava dolaşımı azalır, küllenme gibi mantar sorunları hızla yayılır. Mevsimlere göre bahçe takvimi tutmak, hangi ayda ne dikeceğinizi hatırlamanın en pratik yolu.

5. Derin ve seyrek sulayın.

   Günlük az su, kökleri yüzeyde tutar. Bunun yerine haftada bir-iki kez, toprağın 10-15 cm derinliğine kadar ıslanacağı bir sulama yapın. Parmağınızı toprağa sokun; üst 3 cm kurumuşsa zamanı gelmiştir. Su, yapraklar yerine kök bölgesine verilmeli ve sabah saatleri tercih edilmelidir. Damlama gibi sulama sistemleri, özellikle yazın uzun süre evden ayrı kalanlar için işi güvene alır.

6. Solmuş çiçekleri düzenli alın.

   Çiçeklerin uzun süre açık kalmasını sağlayan en etkili tek işlem budur. Solan çiçeği sapıyla birlikte koparınca bitki tohum yapmaya enerji harcamaz, yeni tomurcuk üretmeye devam eder. Petunya, sardunya, aslanağzı gibi türlerde haftada iki kez on dakikalık bir gezinti, mevsimi haftalarca uzatır. Budama ve şekillendirme tekniklerinde anlatılan gövde kısaltma yöntemi de yaz ortasında dağılan bitkileri toparlar.

7. Beslemeyi ölçülü yapın.

   Bol çiçek isteyen türlere, çiçeklenme döneminde iki-üç haftada bir seyreltilmiş sıvı gübre yeterlidir. Azot ağırlıklı gübreler yaprağı büyütür, çiçeği azaltır; bu yüzden fosfor ve potasyum oranı daha yüksek ürünler tercih edilir. Çok yıllıklarda ilkbaharda bir kez kompost takviyesi genelde yılın işini görür.

8. Sorunları erken yakalayın.

   Haftada bir yaprak altlarına bakmayı alışkanlık edinin. Yaprak bitleri, kırmızı örümcek ve küllenme en sık görülen sorunlardır; erken fark edildiğinde basit yöntemlerle çözülür. Hastalık ve zararlılarla mücadele bölümündeki koruyucu yaklaşım, çiçekler için de aynen geçerlidir.

Işığa Göre Kısa Bir Rehber

Sık Yapılan Hatalar

• Marketten göze hoş geleni almak. Rafta güzel görünen her bitki sizin ışık koşullarınıza uymaz. Etiketi okumadan alınan çiçek, çoğu zaman bir ay içinde zayıflar.
• Her gün azıcık su vermek. Kökleri tembelleştirir, ilk sıcak dalgasında bitki dayanamaz.
• Solmuş çiçekleri bırakmak. Bitki